Skip to main content

Filmbespreking: On the Milky Road

On the Milky Road (‘Op de melkweg’) is een film van de Servische regisseur Emir Kusturica en kwam in februari van het jaar 2017 uit. In de film wordt Servisch gesproken, maar hij  is voorzien van ondertiteling, onder andere in het Engels. Kusturica won in het verleden enkele grote Europese filmprijzen en is naast filmregisseur ook acteur en muzikant. In dit verhaal speelt hij zelf de hoofdrol, met naast hem de Italiaanse Monica Bellucci. De film duurt twee uur en vijf minuten.

Het verhaal speelt zich af ten tijde van de oorlog op de Balkan in de jaren negentig van de vorige eeuw. Emir Kusturica (Kosta) brengt elke dag met gevaar voor lijf en leden – de kogels vliegen aan alle kanten voorbij – op zijn ezel melk van een boerderij naar militairen die een bergtop verdedigen. Kosta is onderdeel van zijn omgeving, communiceert met dieren, met dorpsgenoten en vervoert zich dagelijks door zijn woonstreek. Op een dag ontmoet Kosta op zijn weg Monica Bellucci (bijgenaamd ‘Bruid’), die op de vlucht is geslagen en op het platteland is ondergedoken om daar in het huwelijk te treden. Dat geldt ook voor Kosta, die gaat trouwen met een andere, wat onrustige lokale vrouw. Er is echter vrijwel direct sprake van aantrekkingskracht tussen Kosta en de Bruid, een wisselwerking die doorheen de film verder zal lopen.

Ondertussen bevindt men zich te midden van oorlog, in een Servisch dorpje, waarbij op rustige momenten toch nog dorpsfeesten met veel muziek, dansende mensen en de nodige opbeurende taferelen plaatsvinden. De soldaten liggen evenwel op wacht en de kogels slaan overal in. Uiteindelijk, wanneer de oorlog is afgelopen, staat Kosta op het punt met zijn vrouw te trouwen. Maar het verleden achtervolgt de Bruid en vlak voor het huwelijk komt een militie op bezoek, die aan het moorden slaan, met als doel de ondergedoken Bruid te vermoorden. Kosta slaat met haar op de vlucht en de kijker wordt meegenomen door het ruige landschap, door dood en verderf en de verder opbloeiende romantiek tussen beide personages.

De spanningen tussen de hoofdrolspeler en de leefomgeving zijn goed uitgedacht. Bovenal heeft de romantiek een centrale positie en wordt duidelijk waarom beide geliefden zich tot elkaar aangetrokken voelen. De vlucht doorheen het wilde gebied is prikkelend en het verhaal blijf tot het einde spannend, tot aan het hoogtepunt vlak voor het einde. Het is genieten van mooie beelden van de bossen, bergen, meren en uitgestrekte vlaktes in de landen Bosnië en Herzegovina, Montenegro en Servië. En onder het beeld kleurrijk lokale muziek, van allerlei snaar- en blaasinstrumenten. De dramatiek van sterfscenes en schietpartijen zijn luchtig neergezet.

Er zit de nodige humor in de film, zoals de aankomende echtgenoot die van zijn aanwinst spreekt over ‘een Italiaanse in goede staat’ die hij heeft gevonden. En de uitbundige feestscenes waarbij de drank rijkelijk vloeit en met geweren in de lucht wordt geschoten. Een scene waarbij Kosta tijdens een regenbui moeizaam zowel zijn aanstaande vrouw als de Bruid tegen binnendruppelend water beschermt met twee pannen en wat doeken, symboliseert met een olijke knipoog de tweesprong waarvoor hij zich bevindt.

Anders dan in veel hedendaagse films, wordt de oorlog niet geromantiseerd of verheerlijkt. De paar oorlogstaferelen die passeren zijn gruwelijk en de militair wordt uitgebeeld als niet meer dan een uitvoerende kracht binnen de wetmatigheden van de oorlog. In dit verhaal is Kosta de gewone mens, een met zijn leefomgeving en worstelend met alle obstakels. Het is een visuele voorstelling van zijn genegenheid, niet alleen voor een geliefde, maar voor alles wat om hem heen groeit en bloeit.